Logo Otužilci Frýdek≈MístekOtužilci Frýdek≈MístekTo łatwiejsze, niż się wydaje.Woda U Žida— °CWczytywanie
Pas z lodowym motywem i zdjęciami wspólnego zimowego pływania grupy Otužilci Frýdek≈Místek

Dla początkujących

Zimowe pływanie, w naszym przypadku w rzece, jest jednym z najskuteczniejszych sposobów hartowania organizmu. To również świetna zabawa. Prawie każdy próbował kiedyś zimnych pryszniców, ale niewiele osób przy nich wytrwało — tymczasem przy pływaniu w rzece, o dziwo, łatwiej pozostać. A właśnie regularność i systematyczność są niezbędne, żeby hartowanie przynosiło efekty.

Wspólne zimowe pływanie w Ostrawicy poniżej jazu U Žida znacznie ułatwi wam morsowanie. Nie znaczy to, że początki nie bywają trudne — trzeba pokonać pewien dyskomfort, podobnie jak przy rozpoczynaniu każdej aktywności sportowej. Innymi słowy, osoby przyzwyczajone do sportu będą miały trochę łatwiej.

Opowiem wam, dlaczego, skoro już zdecydujecie się morsować, warto przychodzić pływać z naszą grupą zamiast samemu albo w małym gronie.

W pojedynkę ryzykujecie zdrowiem lub życiem. Wystarczy, że zasłabniecie przy wychodzeniu z wody, upadniecie, uderzycie się w głowę i utoniecie pół metra od brzegu. Możecie przecenić swoje siły, spędzić w wodzie o kilka minut za dużo, stracić orientację na brzegu i zamarznąć. Takich zagrożeń jest więcej. Zawsze trzeba pływać co najmniej we dwójkę i wzajemnie na siebie uważać.

Mała grupa zwykle ma trudności z regularnością. Jeśli umawiacie się na pływanie w „mikrogrupce”, często po prostu nie udaje się znaleźć wspólnego terminu. Gdy dwóm osobom z trzyosobowej grupy akurat nie pasuje, albo pójdziecie sami — co jest złym pomysłem — albo wcale. Z naszą grupą zawsze będziecie mieć towarzystwo w wodzie.

  • Grupa was poniesie. Czasem wejście do wody jest trudniejsze niż zwykle: człowiek jest niewyspany, zmęczony, nie całkiem w formie. Kiedy jednak zobaczycie dziesiątki innych osób, które bez wahania zdejmują ubranie i idą pływać, łatwiej będzie wam się przełamać.
  • Od początku będziecie hartować się we właściwy sposób. Wypicie piwa nad wodą w styczniu i przepłynięcie rzeki nie robi z was morsów ani nie przynosi korzyści zdrowotnych. Korzyści pojawiają się dopiero wtedy, gdy przyzwyczaicie się do pływania przez całą zimę, najlepiej trzy razy w tygodniu, i będziecie zostawać w wodzie tylko tak długo, żeby sobie nie zaszkodzić. Dłużej nie znaczy lepiej. Obok systematyczności i regularności trzecim filarem zdrowego hartowania jest stopniowe przyzwyczajanie organizmu. Jeśli więc po raz pierwszy przyjdziecie w styczniu, nie będziecie przebywać w wodzie tak długo jak ktoś, kto pływa od listopada.
  • Będziecie hartować całe ciało, a nie całe ciało z wyjątkiem rąk — to dziwna moda ostatnich lat. Hartowanie rąk ma sens z dwóch powodów. Po pierwsze, po stosunkowo krótkim czasie palce przestają marznąć również na co dzień, podobnie jak stopy, których przecież nikt nie wyjmuje z wody. Po drugie, ręce służą do napędzania ciała podczas pływania każdym popularnym stylem. Dlatego zupełnie nie widzę sensu w morsowaniu typu: „stoję w wodzie jak kołek, ręce złożone do modlitwy i czekam, aż ktoś zrobi mi zdjęcie na Facebooka”.
  • Będziecie korzystać z odpowiedniego wyposażenia. U Žida naprawdę rzadko zobaczycie kogoś z nas pływającego w futrzanej czy wełnianej czapce. Do sezonu 25/26 odsyłałem na brzeg osoby w czapkach innych niż pływackie, ale postanowiłem z tym skończyć. Nadal każdemu mówię, że uważam to za nierozsądne, lecz nie chcę już poświęcać temu energii. Myślę też, że lepiej morsować trochę nie tak, jak trzeba, niż wcale. Dlatego tych, którzy nie wyobrażają sobie morsowania bez czapki, zostawiam w spokoju i nie będę już do tego wracać.

Spośród wielu miejsc w okolicy Frydku-Mistku, w których można pływać zimą, wybrałem jaz U Žida (Staroměstský jez) z kilku powodów. Łatwo dotrzeć tu pieszo i samochodem. Parking jest około 100 metrów od wody. Jest dość miejsca na ubrania i wygodne wejście po schodach. Mniej wprawni pływacy mają do dyspozycji nieckę ze spokojną wodą, a bardziej doświadczeni — nurt rzeki. Przy normalnym stanie wody można jednak stanąć na dnie na całej szerokości rzeki, więc gdy zabraknie wam sił, możecie po prostu wstać.

Przed pływaniem w miarę możliwości usuwamy lód i śnieg ze schodów prowadzących do wody, a następnie posypujemy je piaskiem, żeby zapobiec urazom.

Tym, którzy chcą zacząć, krótko opiszę, jak to wygląda.

Spotykamy się w każdy poniedziałek i środę o 16:00 oraz w sobotę o 9:00. Ponieważ zwykle jest dość zimno, a chłodu wystarczy nam jeszcze w wodzie, na spóźnialskich czekamy najwyżej pięć minut. Potem czasem robimy wspólne zdjęcie i ruszamy pływać. Kto wchodzi do wody po raz pierwszy, daje mi wcześniej znać i przychodzi w sobotę o 8:45. Zanim zjawią się pozostali, poznaje podstawy i zasady bezpieczeństwa. Za pierwszym razem każdy wchodzi do wody ze mną, najwyżej na czas, który mu wyznaczę. Pozostali pływają według swoich możliwości i ochoty. W lodowatej wodzie rzadko jednak zostajemy dłużej niż 15 minut, zazwyczaj po 10 minutach wszyscy są już na brzegu, a zdecydowana większość pływa do pięciu minut. To czas, który w zupełności wystarcza, by rozwijać odporność na zimno.

Zwykle ktoś robi zdjęcia podczas pływania, a później trafiają one na tę stronę i na Facebooka. Jeśli ktoś nie chce być fotografowany, wystarczy powiedzieć — nie będzie go na zdjęciach. Tak samo, jeśli opublikowane zdjęcie wyda się komuś niekorzystne, chętnie je od razu usunę. Dla większości z nas to miła pamiątka.

W pierwszym sezonie zalecamy nie przedłużać pobytu w lodowatej wodzie ponad pięć minut. Zwłaszcza na początku należy zaczynać od znacznie krótszego czasu i wydłużać go stopniowo. Pięć minut nie jest celem do osiągnięcia ani gwarancją bezpieczeństwa dla każdego.

Po pływaniu wycieramy się, zakładamy suche ubranie, a chętni dołączają do wspólnego biegu na rozgrzewkę. Biegniemy bardzo wolno, w tempie najwolniejszej osoby, przez mniej więcej 20–25 minut. Z naszych wieloletnich doświadczeń wynika, że po krótkim pływaniu taki bieg pomaga nam odzyskać komfort cieplny.

Jeśli jednak źle się czujecie, jesteście bardzo osłabieni albo macie problemy z koordynacją, nie próbujcie tego „rozbiegać” — poproście o pomoc.

Każdy pływa na własną odpowiedzialność i ryzyko. Osobom, które chcą zacząć pływać zimą, zdecydowanie zalecam wykonanie próby wysiłkowej EKG i konsultację z lekarzem, czy ta aktywność jest odpowiednia przy ich stanie zdrowia.

Orientacyjny czas przebywania w wodzie

Poniższa tabela opiera się na tradycyjnych zaleceniach dotyczących morsowania i doświadczeniach z praktyki. Podaje przybliżony czas przebywania w wodzie o różnej temperaturze. Nie są to jednak naukowo ustalone bezpieczne limity ani czasy, do których powinni dążyć początkujący.

Temperatura wodyOrientacyjny czas
16–20 °C12–18 minut
12–16 °C8–14 minut
8–12 °C4–10 minut
4–8 °C2–6 minut
0–4 °C1–4 minuty

Ważniejsze od trzymania się czasu z tabeli jest stopniowe przyzwyczajanie organizmu do zimna. Zwłaszcza przy pierwszych próbach odpowiedni może być znacznie krótszy pobyt. Prostą zasadę „jeden stopień — jedna minuta” traktujcie wyłącznie jako bardzo ogólną wskazówkę, a nie gwarancję bezpieczeństwa.

Jeśli podczas pobytu w wodzie pojawią się nudności, zawroty głowy lub problemy z koordynacją, należy wyjść niezależnie od upływu czasu. Silnego mrowienia lub drętwienia palców, które utrzymuje się jeszcze następnego dnia, nie powinniśmy uznawać za zwykły element morsowania. Przed kolejną ekspozycją na zimno warto skonsultować takie dolegliwości z lekarzem.

Badania wskazują na możliwe korzyści z hartowania organizmu, ale ich wyjaśnienie nie jest jednoznaczne. W dużym badaniu dotyczącym zimnych pryszniców uczestnicy zgłaszali mniej nieobecności w pracy z powodu choroby, mimo że nie wykazano mniejszej liczby dni z objawami. Jednym z możliwych wyjaśnień jest lepsze radzenie sobie z dolegliwościami; badanie nie potwierdziło jednak bezpośrednio tego mechanizmu.

Wszyscy jesteśmy ze sobą na ty, niezależnie od wieku, płci i tak dalej.

Najlepiej przyjść nad wodę w ubraniu do biegania, ze strojem kąpielowym już pod spodem, a ręcznik i ewentualne buty do wody mieć w plecaku, z którym da się biegać. Nad wodą rozbieracie się, pływacie, ponownie zakładacie ubranie do biegania, chowacie mokre rzeczy do plecaka… i z nim biegniecie. Nie zakładajcie, że między pływaniem a biegiem będzie czas na odniesienie rzeczy do samochodu. Buty do wody chronią przed szkłem i innymi ostrymi przedmiotami, które mogą leżeć na dnie. Jeśli jednak cały czas będziecie pływać, nie będą potrzebne — większość osób wchodzi bez nich.

Powtórzę: jeśli chcecie przyjść pływać po raz pierwszy, dajcie mi wcześniej znać i przyjdźcie w sobotę o 8:45. Oczywiście w dowolnym terminie można najpierw przyjść bez kąpieli, żeby zobaczyć, jak to wygląda. Ale pierwszy raz do wody wchodzimy w sobotę.

Bardzo się na was cieszę i mam nadzieję, że wy także polubicie pływanie w zimnej wodzie.

Informacje przed pierwszym wejściem do zimnej lub lodowatej wody.

Droga przyszła morsko, drogi przyszły morsie,

cieszę się, że chcesz spróbować hartowania przez pływanie w zimnej wodzie. Będę towarzyszyć ci w pierwszych krokach, wspierać cię, a w razie problemów zrobię wszystko, żeby pomóc.

Na początek podkreślę, że to doświadczenie zupełnie inne niż zimny prysznic — czeka cię coś nowego. Jeśli ostatnio nie było okazji do badania lekarskiego, najlepiej z próbą wysiłkową, przed wejściem do wody możesz jeszcze zmienić zdanie i najpierw się przebadać. Nie da to pewności, jak zareaguje organizm, ale próba wysiłkowa EKG i opinia lekarza mogą ułatwić podjęcie decyzji.

Dobrze — niezależnie od tego, czy masz badania za sobą, jesteś osobą dorosłą, masz pełną zdolność do czynności prawnych i zdajesz sobie sprawę z ryzyka związanego z każdą ekstremalną aktywnością sportową. Wchodzisz do wody dobrowolnie. Pomagam ci i chcę, żeby było to możliwie przyjemne doświadczenie, jednak jeśli wystąpi u ciebie problem zdrowotny i jakiekolwiek jego następstwa, odpowiedzialność spoczywa na tobie. To dla jasności. Jeśli się zgadzasz i podpiszesz poniżej, wchodzimy do wody.

Pierwszy wchodzę ja. Będę czekać na ciebie w wodzie, więc nie każ mi czekać długo — pamiętasz, że jest zimna? Zejdź do mnie po schodach i od razu spróbuj wykonać kilka ruchów pływackich. Łatwiej będzie ci oddychać, a czas płynie znacznie szybciej, kiedy coś robisz, niż gdy stoisz w miejscu. Poza tym lepiej się ruszać niż… nie ruszać.

Praktycznie cały czas będę obok. Będziemy rozmawiać i spróbujemy zostać w wodzie tyle, ile zaproponuję, biorąc pod uwagę jej temperaturę. Za pierwszym razem może to być jednak tylko minuta, dwie… albo nawet mniej. Nic nas nie goni, zaczynamy bardzo powoli. W większości przypadków nagrywam te pierwsze wejścia. Film zostaje ci na pamiątkę, a przy okazji pomaga osobom jeszcze niezdecydowanym — kiedy widzą, że da się to zrobić, łatwiej im spróbować następnym razem.

Zapewne po raz pierwszy poczujesz mieszankę dyskomfortu, bólu, ale i euforii… Zanim zdążysz to wszystko przeanalizować, wychodzimy. Najważniejsze: rób to, o co proszę. Kiedy powiem, żeby wyjść z wody, zrób to od razu, bez dyskusji. Na rozmowę będzie czas później, dobrze?

Po pływaniu wytrzyj się, załóż suche ubranie, a przy rozgrzewaniu kieruj się zaleceniami powyżej. Ja być może będę jeszcze wtedy pływać. Niedługo również ty będziesz w stanie zostać w wodzie znacznie dłużej, ale daj organizmowi czas na adaptację.

Jeśli chcesz, wejdę z tobą także drugi i trzeci raz. Potem znajdź sobie osobę do wspólnego pływania — jest nas sporo — i przychodź z nią. Jesteś na najlepszej drodze, by zostać morsem i korzystać z zalet morsowania. Będzie mi miło, jeśli nadal będziemy spotykać się nad wodą.

Jeśli więc się decydujesz, przeczytaj formularz, wydrukuj go, podpisz i przynieś mi w sobotę.