Często spieramy się nad wodą, ile metrów właściwie przepływamy, gdy U Žida pokonujemy Ostrawicę na drugi brzeg i wracamy. Ktoś mówi osiemdziesiąt, ktoś sto, ktoś jeszcze więcej. A ponieważ dyskutować jest miło, ale metr to metr, postanowiłem zmierzyć naszą trasę.
Wynik to 48,6 metra na drugi brzeg. Tam i z powrotem geometrycznie daje to 97,2 metra, ale w prawdziwej rzece z nurtem i bez idealnie prostej trasy pływania z pewnością przepływamy co najmniej sto.
Co dokładnie znaczy „przez rzekę”
Nie mierzyłem długości jazu ani linii, którą łatwo narysować na mapie, ale po której nikt nie pływa. Początek pomiaru umieściłem pośrodku przerwy w murze oddzielającym basenik od głównego nurtu. To miejsce, którym wypływamy z baseniku do rzeki.
Stamtąd linia pomiarowa biegnie dokładnie prosto przez główny nurt aż do krawędzi muru przy wodzie na przeciwległym brzegu. Basenik nie jest wliczany do tej szerokości rzeki.
Na drugi brzeg jest 48,6 metra
Odległość między oboma punktami wyniosła 48,63 metra. W zaokrągleniu zatem 48,6 metra na drugi brzeg.
Ta wartość jest zaznaczona także na głównym zdjęciu artykułu: od przepustu w murze działowym prosto do przeciwległego brzegu. Na zdjęciu celowo widać cały jaz i lewy brzeg, żeby było jasne, skąd dokąd biegnie pomiar.
Czysta matematyka jest prosta.
- w jedną stronę 48,6 metra,
- z powrotem kolejne 48,6 metra,
- łącznie 97,2 metra.
Dlaczego w rzeczywistości przepływamy co najmniej sto
Wartość 97,2 metra to długość dwóch idealnie prostych linii. Taką trasę można by przepłynąć tylko wtedy, gdyby w Ostrawicy nie było nurtu, ani razu nie trzeba było poprawiać kierunku, na przeciwległym brzegu zawracało się w miejscu i wracało dokładnie po tej samej prostej.
Nikt tak nie pływa.
Nurt nas znosi, podczas pływania na bieżąco korygujemy kierunek, każdy zakreśli jakiś łuk, a także nawrót przy drugim brzegu dodaje odległości. Wystarczy, żeby rzeczywista trasa była dłuższa od idealnych prostych o niespełna trzy metry, i mamy setkę.
Kto U Žida przepłynie rzekę i wróci, przepływa co najmniej 100 metrów. Raczej trochę więcej.
A basenik? Jedenaście metrów
Basenik zmierzyłem osobno, ponieważ nie należy do szerokości głównego nurtu. Linia pomiarowa zaczyna się w miejscu, gdzie schody z lewego brzegu wchodzą do wody, i kończy po stronie baseniku przy murze działowym.
Wyszło 11,04 metra, czyli w zaokrągleniu 11 metrów.
Przez basenik w jedną stronę jest więc około jedenastu metrów, a tam i z powrotem dwadzieścia dwa.
Jak mierzyłem
Najpierw sprawdziłem położenie jazu i okoliczne granice w katastralnym GIS Frydku-Mistku. Sama mapa katastralna nie pokazuje jednak wszystkich krawędzi jazu i murów działowych wystarczająco szczegółowo, dlatego do właściwego pomiaru wykorzystałem dokładne zdjęcie lotnicze — Ortofoto ČR Czeskiego Urzędu Geodezyjnego i Katastralnego.
Na ortofotomapie zaznaczyłem dwa punkty końcowe.
- środek przerwy w murze, przez którą wypływamy z baseniku do rzeki,
- krawędź muru przy wodzie na przeciwległym brzegu.
Współrzędne obu punktów przeliczyłem na czeski układ kartograficzny S-JTSK, posługujący się metrami. Odległość w linii prostej wyniosła 48,63 metra. Tą samą metodą osobno zmierzyłem basenik od miejsca wejścia schodów do wody do muru działowego — 11,04 metra.
Wynik sprawdziłem jeszcze na mapie lotniczej Mapy.com za pomocą dostępnego tam narzędzia do mierzenia odległości. Po zaokrągleniu pokazało 48 metrów, co zgadza się z dokładniejszym obliczeniem.
Nie jest to pomiar geodezyjny wykonany przez kogoś stojącego z przyrządem bezpośrednio w wodzie. Przy odczycie z mapy zakładam możliwe odchylenie około pół metra. Do odpowiedzi na pytanie, czy przepływamy osiemdziesiąt, dziewięćdziesiąt czy sto metrów, to jednak dokładność więcej niż wystarczająca.
Jeszcze raz, prosto
- Od przepustu w murze działowym do przeciwległego brzegu: 48,6 metra.
- Przez rzekę i z powrotem po dwóch prostych: 97,2 metra.
- Przez rzekę i z powrotem podczas rzeczywistego pływania w nurcie: co najmniej 100 metrów.
- Basenik od miejsca wejścia schodów do wody do muru: 11 metrów.
Gdy więc znów będziemy się nad wodą spierać, czy przepływając rzekę tam i z powrotem, zrobiliśmy setkę, odpowiedź jest prosta: Tak. Z pewnością co najmniej sto.
Ota Zemek


